Visa ve Mastercard, yapay zeka tabanlı ödeme aracılarının ödemeleri nasıl gerçekleştirmesi gerektiğini bulmaya çalışan 26 şirketten oluşan bir gruba katıldı

AI ajanları kendi başlarına para harcamaya başlamadan önce birinin onları organize etmesi gerekiyordu. 18 Ağustos'ta, stabilcoin altyapı şirketi Rain bu görevi üstlendi ve ilk günden itibaren aralarında pek sık aynı çatı altında bir araya gelmeyen Visa ve Mastercard'ın da bulunduğu iki düzineden fazla şirketin katılımıyla Agentic Payments Alliance'ı (APA) kurdu.

Tam liste, sanki birisi tüm ödeme sektörünü tek bir toplantıya davet etmiş gibi görünüyor: Visa, Mastercard, Fiserv, Circle, Solana, Remitly, Avalanche, Chainalysis, Fireblocks, Uniswap Labs, Turnkey, Shift4 ve bir düzine daha; toplamda 26 kurucu üye. Solana Vakfı üyeliğini doğrudan doğruladı ve X'te “temsilciler ekonomik aktörler haline geliyor ve ödemelerini yapma şekilleri, herkese açık kalan küresel bir para katmanında gerçekleşmelidir” şeklinde bir paylaşımda bulundu.

Neden şimdi?

Rain'in argümanı temel olarak şudur: Henüz kimse bu sorulara cevap vermemiştir ve kimse bir araya gelmezse, birisi bu soruları yanlış bir şekilde cevaplayacaktı. Rain'in kurucu ortağı ve CEO'su Farooq Malik, "Hiçbir şirket, aracıların bir başkasının adına nasıl işlem yapacağına tek başına karar vermemelidir" dedi. "Bu karar, altyapıyı oluşturan platformlardan, kuralları belirleyen düzenleyicilerden ve aracıların günümüzde nasıl kullanıldığına en yakın olan yenilikçilerden gelmelidir."

Mastercard’da dijital ticarileştirme bölümünü yöneten Sherri Haymond, bu aciliyeti farklı bir şekilde ifade etti: “Böyle bir anda risk, sektörün çok yavaş hareket etmesi değil, inovasyonun uyumun önüne geçmesidir.” Bu, yirmi şirketin öncelikle bazı temel kurallar üzerinde anlaşmadıkları takdirde aynı şeyin birbiriyle uyumsuz versiyonlarını geliştirmeye başlayacaklarını kibarca ifade etmenin bir yoludur.

Söz konusu kurallar önemsiz değil. Bir satıcı, bir yapay zeka ajanın müşterinin parasını harcamaya gerçekten yetkili olduğunu nasıl anlar? "Müşteri" klavyeyle yazmıyorsa, bir konumu yoksa ve insan bir alışverişçi gibi davranmıyorsa, dolandırıcılık tespiti ne anlama gelir ki? Satın alma işlemini bir kişi değil, bir ajan gerçekleştirdiğinde sadakat puanlarının sahibi kim olur? Bunların hiçbirinin henüz bir cevabı yok ve bu tam da APA'nın kapatmak istediğini söylediği boşluktur.

Rain Bu Konuda Aslında Ne Katıyor?

Rain bu konuya eli boş gelmedi. Şirket, geçtiğimiz yılı bir Ajan Kontrol Katmanı ve "Scoped Cards" adını verdiği, bir AI ajanının harcama yapmasına izin veren ancak yalnızca bir insanın önceden belirlediği sınırlar dahilinde geçerli olan ödeme kimlik bilgilerini oluşturmakla geçirdi. Görünüşe göre bu çalışma, Rain'e kendi kapalı bahçe tarzı ajan ödemeleri versiyonunu oluşturmak yerine sektörün geri kalanını bir araya getirecek kadar güvenilirlik kazandırdı.

Yapısal olarak, APA Rain’in mülkiyetinde değildir. APA, kurucu üyeler tarafından kolektif olarak yönetilen işleyen bir koalisyon olarak tanımlanmaktadır; kurucu üyeler, APA’yı kuran kişiden emir almak yerine tüzüğü ve misyonu kendileri belirleyecektir. İlk öncelikler: ortak araştırma, acente kimlik ve yetkilendirme standartlarının test edilmesi ve düzenleyiciler sektörün görüşü alınmadan kurallar yazmadan önce bu düzenleyiciler nezdinde lobi faaliyetleri yürütülmesidir. Kurucu üyeler ayrıca, ilk beş startup grubunun Alliance üyelerine doğrudan sunum yapacağı bir hızlandırıcı olan Rain’in Agentic Startup Programı’na öncelikli erişim hakkına sahip olacaklar.

Ödeme araştırma şirketi Celent’in direktörlerinden Zil Bareisis, bu girişimi, on yıllar önce Visa, Mastercard, Amex ve diğer kart ağlarının çipli kart güvenlik standartları üzerinde anlaşmasını sağlayan kuruluş olan EMVCo ile karşılaştırdı. EMVCo, mevcut altyapıya sahip bir sektörden doğmuşken, agentic ticaretin ise “işlemin” neye benzeyeceğini henüz belirlemeye çalıştığı için bu benzetme tam olarak doğru sayılmaz. Ancak temel mantık aynı: uyumsuz standartların yarattığı karmaşayı sonradan düzeltmektense, ortak standartları erkenden belirlemek daha iyidir.

Bu, Bu Yılki İlk Değil, Üçüncü Ya Da Dördüncü Arazi Kapma Girişimi!

İşte APA’yı sıradan bir basın bülteninden daha ilginç kılan nokta: tek başına değil. Google’ın, acente tarafından başlatılan işlemleri doğrulamak için açık bir kural kitabı olan kendi Agent Payments Protocol’ü (AP2) var ve Mastercard da bu konuda destekçi konumunda; aynı anda iki rakip standart kuruluşunda yer alıyor. Bu arada Coinbase, Cloudflare ve Stripe’in kurucu ortakları olduğu Linux Foundation bünyesinde x402 Vakfı’nı kurdu; bu girişime Google, Microsoft, AWS ve yine hem Visa hem de Mastercard katıldı. Stripe’in kendi Tempo blok zinciri ise bu yılın başlarında, Tempo ile ortaklaşa geliştirilen ve Anthropic, OpenAI, DoorDash, Shopify ile yine Visa ve Mastercard’ın da aralarında bulunduğu lansman ortakları tarafından desteklenen Machine Payments Protocol ile birlikte devreye girdi.

Sürekli bu kalıba geri dönüyorum. Aynı bir avuç ödeme devi, kurulan her aktif ödeme koalisyonuna katılarak risklerini dağıtıyor; bu ya hangi standardın kazanacağını henüz gerçekten bilmedikleri anlamına geliyor ya da bu “ittifakların” hiçbirinin gerçekte bir konsensüs üzerine kurulu olmadığı anlamına geliyor. Mesele, hangisi kazanırsa kazansın, o standartın dışında kalmamaktır. Muhtemelen her ikisi de geçerlidir.

Circle’ın APA’daki varlığı, bariz çıkarlarıyla örtüşüyor: USDC’nin ihraççısı olarak, stabilcoin cinsinden yapılan ajans tabanlı ticaretin artması, Circle’ın işleri için doğrudan bir kazanç. Solana’nın katılımı ise, işlem hacmi büyük ölçekte akmaya başladığında hangi blok zinciri ekosistemlerinin bu hacimden pay almak istediğini gösteriyor. Her iki şirket de niyetlerini gizlemiyor ve bunda yanlış bir şey yok; ancak herkesin sırf kamu görevi olarak katılmış gibi davranmaktansa, bunu açıkça belirtmek daha doğru olur.

Herkesin Sürekli Bahsettiği Rakam

McKinsey’in 2030 yılına kadar küresel acente tabanlı ticaretin 3 trilyon ila 5 trilyon dolar arasında olacağına dair tahmini, bu alana ilişkin APA’nın açıklamaları da dahil olmak üzere, kelimenin tam anlamıyla her duyuruda yer alıyor. Bu büyük bir rakam ve aynı zamanda beş yıl sonrasını doğrulaması imkansız, ancak yine de tekrarlanması kolay türden bir tahmin. Bunu bir gerçekten ziyade yön belirleyici bir tahmin olarak değerlendirmek gerekir: yapay zeka ajanları nedeniyle ödeme alanında bir şeyler değişmek üzere ve McKinsey dahil kimse bunun boyutunu henüz tam olarak bilmiyor.

Şu anda gerçek olan ise daha küçük ve daha somuttur: bir ajan kimlik sorunu, mevcut araçlarla çözülemeyen bir dolandırıcılık tespit sorunu ve 26 şirketin kendileri için doldurulmasını beklemek yerine birlikte doldurmayı tercih ettikleri bir düzenleme boşluğu. APA’nın sonunda EMVCo kadar önemli hale gelip gelmeyeceği ya da hiçbir zaman tam olarak birleşemeyen birkaç rakip standarttan biri olarak kalıp kalmayacağı, gerçekten de açık bir sorudur. Şu an için bu, ödeme sektörünün yapay zeka ajanlarının para harcamasının artık varsayımsal bir durum olmadığını kabul ettiğinin bir işareti daha.